Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Барномаи миёнамуҳлати рушди иқтисоди рақамӣ барои солҳои 2026–2030»-ро тасдиқ намуд.

Ба навиштаи Пайрав Чоршанбиев (Asia+), дар ҳуҷҷате, ки дар пойгоҳи иттилоотиву ҳуқуқии Вазорати адлияи кишвар нашр шудааст, бунёди зерсохтори рақамӣ, рақамисозии хидматрасониҳои давлатӣ, рушди ҳуши маснӯӣ (зеҳни сунъӣ), таъмини амнияти сайберӣ ва ташаккули низоми экологии фанноварӣ дар ҷумҳурӣ пешбинӣ гардидааст.

Дар барнома таъкид мешавад, ки таъмини рушди устувор тавассути истифодаи ҳалли рақамӣ дар соҳаҳои гуногун яке аз омилҳои асосӣ буда, он ба баланд бардоштани рақобатпазирии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ мусоидат хоҳад кард.

♦️ Самтҳои калидии барнома

Барномаи миёнамуҳлат ба як қатор самтҳои муҳим равона шудааст:

Рушди зерсохтори рақамӣ.
Ин самт рушди шабакаҳои 5G, бунёди марказҳои коркарди маълумот ва таъмини дастрасии фарохбанд (васеъхат)-и интернетро дар саросари кишвар дар бар мегирад. Хусусан, таъмини дастрасӣ дар минтақаҳои дурдаст аҳамияти махсус дорад.

Таҳсил ва омодасозии кадрҳо.
Ба тайёр намудани мутахассисон дар соҳаҳои технологияҳои иттилоотӣ ва иқтисоди рақамӣ таваҷҷуҳи хосса дода мешавад. Бо ин мақсад, таҳияи барномаҳои нави омӯзишӣ ва таъсиси марказҳои такмили ихтисос пешбинӣ шудааст.

Рушди ҳуши маснӯӣ ва соҳибкории рақамӣ.
Ҷорисозии васеи ҳуши маснӯӣ дар соҳаҳои гуногун, аз ҷумла тандурустӣ, нақлиёт, кишоварзӣ ва энергетика дар назар аст. Ҳамзамон, рушди соҳибкории рақамӣ ба густариши стартапҳо ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ мусоидат хоҳад кард.

Амнияти сайберӣ ва ҳифзи маълумот.
Таъмини амнияти иттилоотӣ ва ҳифзи маълумот аз ҳамлаҳои сайберӣ яке аз самтҳои калидии барнома буда, барои рушди устувори иқтисоди рақамӣ аҳамияти махсус дорад.

♦️ Ҳадаф ва вазифаҳои барнома

Ҳадафи асосии барнома бунёди низоми экологии иқтисоди рақамӣ мебошад, ки ба афзоиши маҳсулнокӣ, беҳтар гардидани сифати зиндагӣ ва васеъ шудани дастрасӣ ба хизматрасониҳои рақамӣ мусоидат мекунад.

Ба вазифаҳои асосӣ инҳо дохил мешаванд:

• таҳкими заминаи ниҳодӣ барои рушди иқтисоди рақамӣ;
• рушди зерсохтор барои беҳтар намудани дастрасӣ ва сифати хизматрасониҳои давлатӣ;
• ҳавасмандсозии соҳибкории рақамӣ ва фаъолияти инноватсионӣ;
• баланд бардоштани сатҳи саводнокии рақамӣ дар байни аҳолӣ.

♦️ Маблағгузорӣ ва мониторинг

Амалисозии барнома аз ҳисоби буҷети давлатӣ, бахши хусусӣ ва шарикони байналмилалӣ сурат мегирад. Ҳаҷми умумии маблағгузорӣ ҳудуди 2366,8 миллион сомонӣ арзёбӣ шудааст.

Ҳиссаи асосии маблағгузорӣ ба дӯши шарикони байналмилалӣ вогузор мегардад. Оҷонсии инноватсия ва технологияҳои рақамии Тоҷикистон барои татбиқи барнома масъул буда, раванди иҷрои онро пайваста мониторинг ва арзёбӣ менамояд.

♦️ Натиҷаҳои интизоршаванда

Татбиқи барнома ба чунин натиҷаҳо оварда мерасонад:

• афзоиши ҳиссаи иқтисоди рақамӣ дар Маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ (ММД);
• беҳтар гардидани дастрасӣ ба интернет ва ҷорӣ намудани технологияҳои 5G;
• таъсиси платформаҳои муосири рақамӣ барои тиҷорат ва идоракунии давлатӣ;
• рушди экосистемаи стартапҳо ва ҷалби бештари сармоягузорӣ.

♦️ Мушкилот ва чолишҳо

Дар барнома зикр мегардад, ки раванди рақамисозӣ бо як қатор мушкилот рӯ ба рӯ аст, аз ҷумла:

• сатҳи пасти саводнокии рақамӣ;
• маҳдуд будани захираҳои сармоягузорӣ;
• нокифоя будани ҳамоҳангсозӣ байни ниҳодҳои давлатӣ;
• зарурати таҳкими амнияти сайберӣ дар ҳамаи марҳилаҳо.

Дар маҷмӯъ, татбиқи барнома барои рушди соҳаҳои иқтисод, маориф ва идоракунии давлатӣ имкониятҳои нав фароҳам оварда, ба баланд бардоштани самаранокӣ ва рақобатпазирии иқтисоди миллӣ мусоидат хоҳад кард.